Wielrenschoenen en Trapsysteem

Een goede set wielerschoenen en het juiste kliksysteem maken een groot verschil in prestaties en comfort. Waar je op een gewone fiets met sportschoenen volstaat, rijdt een racefiets meestal op klikpedalen.

Waarom klikpedalen?

Met klikpedalen kun je niet alleen tijdens de neerwaartse trap kracht zetten, maar ook tijdens de opwaartse beweging, wat een efficiëntere, rondere trapbeweging geeft. Je voet blijft bovendien stevig op dezelfde plek zitten, ook bij veel kracht, wat de kans op knieklachten verlaagt. In- en vooral uitklikken went in het begin, maar geeft uiteindelijk meer controle.

Soorten wielerschoenen

Racefietsschoenen hebben een stijve zool met drie (soms vier) bevestigingsgaten, voor maximale krachtoverbrenging, licht gewicht en goede ventilatie, maar lastig lopen door de uitstekende cleats. MTB- of gravelschoenen hebben een profiel onder de zool en twee boutgaten voor een SPD-achtig systeem: de cleats verzinken in de zool, waardoor lopen makkelijker gaat, tegen iets minder stijfheid. Triatlonschoenen zijn extra ventilerend met een hiellus voor snel aan- en uittrekken bij wissels, maar minder algemeen bruikbaar. Hybride of spinning-schoenen combineren SPD met platte pedalen, veelzijdig maar minder stijf dan pure race- of MTB-schoenen.

Welk kliksysteem?

Shimano SPD is een twee-boutsysteem met kleine cleats die in de zool verzinken, prettig om op te lopen maar met iets minder contactoppervlak. Shimano SPD-SL is het driebouts-systeem voor de weg, met een breder contactvlak en stabieler gevoel, maar cleats die onder de schoen uitsteken. Look werkt vergelijkbaar met SPD-SL en biedt cleats met verschillende hoeveelheden "float" (bewegingsvrijheid). Time is beschikbaar voor weg en MTB en staat bekend om extra veel float, prettig voor wie kniegewrichtklachten heeft. Hoeveel float je nodig hebt is een kwestie van gevoel: veel float is vriendelijker voor de knieën, weinig float voelt directer.

Cleats monteren

Positioneer de cleat zo dat de bal van je voet ongeveer boven de pedaalas komt; te ver naar voren kan overbelasten, te ver naar achteren kost krachtoverbrenging. Let op de hoek: je knie moet in een natuurlijke lijn boven je voet blijven, anders riskeer je knieklachten. Draai de bouten stevig maar niet te strak vast, het liefst met een momentsleutel volgens de fabrikantvoorschriften, en maak daarna een paar proefritten in een veilige omgeving om de stand zo nodig bij te stellen.

Waar let je verder op?

Neem de schoen niet te ruim, dat vermindert de krachtoverbrenging en kan schuren; pas altijd meerdere merken, want de pasvorm verschilt. Bij het sluitingssysteem is een BOA-draaiknop snel en precies maar iets duurder, veters ogen klassiek maar stellen minder snel bij. Oefen het in- en uitklikken eerst op een rustige plek op lage snelheid, kies steevast dezelfde voet om als eerste uit te klikken bij het stoppen, en het went snel.

Voor beginners werken rode Look-cleats of gele Shimano SPD-SL-plaatjes meestal goed, dankzij het grotere oppervlak en de nodige float. Rijd je vaak korte stukjes of moet je regelmatig afstappen, dan is SPD (MTB) vaak prettiger. Houd cleats en schoenen schoon, vervang versleten cleats op tijd, en laat schoenen na een natte rit goed drogen, niet op de radiator.